ဦးဥတၱမေန႔ အထိမ္းအမွတ္ ရခိုင္လူငယ္မ်ား လႈပ္ရွား

ေအးလဲ့ | စက္တင္ဘာ ၁၀၊ ၂၀၀၈

ဧရာ၀တီသတင္းဌာန
ရခုိင္ျပည္နယ္ရွိ ေတာင္ကုတ္ႏွင့္ စစ္ေတြၿမိဳ႕မ်ားတြင္ လံုၿခံဳေရးအထူးတင္းက်ပ္ထားသည့္ၾကားမွ ရခိုင္အမ်ိဳးသား ရဟန္း အာဇာနည္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမေန႔ အထိမ္းအမွတ္္အျဖစ္ ဆရာေတာ္ ႐ုပ္ပုံပါရွိသည့္ T-shirt မ်ားဝတ္ဆင္၍ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕တြင္ ေက်းလက္ေဒသမ်ားအထိ အာဏာပိုင္မ်ားက လံုၿခံဳေရး အထူးတင္းက်ပ္ထားေသာ္ လည္း ဦးဥတၱမေန႔ အထိမ္းအမွတ္ လႈပ္ရွားသူ ၂၀၀ နီးပါးက ဇီးကိုင္းေတာင္ဘုရား၊ ကင္းေတာင္႐ြာႏွင့္ ဆားျပင္႐ြာမ်ားတြင္ T-shirt မ်ား၀တ္ဆင္၍ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းႏွင့္ ဆုေတာင္းပြဲမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ေဒသခံ တဦးက ေျပာသည္။

“ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ၿမိဳ႕အဝင္အထြက္ကအစ ပိတ္ထားၿပီး လံုၿခံဳေရးေတြကို အထူးခ်ထားတယ္၊ ၿမိဳ႕အနီးအနား ေက်းလက္ေဒသအထိ လံုၿခံဳေရးေတြခ် ထားတယ္၊ ဒီၾကားထဲက လႈပ္ရွားတက္ၾကြတဲ့လူငယ္ထဲက ဦးဥတၱမေန႔ ကို လံုၿခံဳေရးအျပည့္ခ်တဲ့ေနရာေတြမွာမလုပ္ဘဲ တျခားေနရာတခုမွာ ဆုေတာင္းပြဲ လုပ္ခဲ့တယ္၊ ဒီအတြက္ အာဏာပိုင္ေတြက ေက်းလက္ေဒသအထိရွာေဖြေန တယ္” ဟု ေတာင္ကုတ္ေဒသခံက ေျပာသည္။

ထိုလႈပ္ရွားမႈမ်ားေၾကာင့္ နယ္ေျမခံစစ္တပ္အပါအ၀င္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၊ မီးသတ္ႏွင့္ ၾကက္ေျခနီမ်ားက ဒိုင္နာကား ၃ စီး ျဖင့္ ေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ သည္ဟုလည္း ၎ က ဆုိသည္။

ထို႔အတူ စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္လည္း ယမန္ေန႔က ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ သီတင္းသံုးေနထိုင္ခဲ့သည့္ ေရြေစတီ ေက်ာင္းတြင္ အခမ္း အနားက်င္းပရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ေသာ္လည္း ေဒသအာဏာပိုင္မ်ားက တားျမစ္ခဲ့သျဖင့္ အခမ္းအနားမျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚရွိ ဦးဥတၱမပန္းၿခံသို႔ သြားေရာက္သူမ်ားကို လည္း လုံၿခံဳေရးမ်ားက တားျမစ္ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ နံနက္ပိုင္းမွစၿပီး ည၈နာရီ ဝန္းက်င္အထိ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမကို ေလးစားၾကည္ညိဳသည့္ လႈပ္ရွား သူမ်ားက စစ္ေတြၿမိဳ႕ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းဝန္း၊ ေက်ာင္းျပင္ႏွင့္ အနီးအနားမ်ားတြင္ ဦးဥတၱမ ႐ုပ္ပုံပါရွိေသာ T-shirt ဝတ္ၿပီး လမ္း ေလ်ွာက္ခဲ့ၾကေၾကာင္းႏွင့္ T-shirt မ်ားကို လည္း ေဝငွခဲ့ေၾကာင္း စစ္ေတြေဒသခံ ေက်ာင္းသား တဦးက ေျပာသည္။

“ဦးဥတၱမေန႔ အခမ္းအနားက်င္းပမွာစိုးလို႔ ေနရာတိုင္းမွာ လံုၿခံဳေရးေတြကို အျပည့္ခ်ထားပါတယ္၊ အထူး သျဖင့္ ဦးတၱမ ပန္းၿခံနဲ႔ ဘုရားႀကီးေတြမွာ ပိုၿပီးေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္၊တကၠသိုလ္ေက်ာင္း ဆရာ ဆရာမေတြ ကိုလည္း ေက်ာင္းသားကုိ အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ခုိင္းထားတယ္”ဟု စစ္ေတြ ေဒသခံေက်ာင္းသား က ေျပာ သည္။

အတည္မျပဳႏိုင္ေသးေသာ သတင္းမ်ားအရ စစ္ေတြၿမိဳ႕၌ ယမန္ေန႔ညက ၂ ဦး ႏွင့္ ယေန႔တြင္ ၃ ဦး ဖမ္းဆီး ခံခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ ၁၈၇၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ (၂၇)ရက္ တနဂၤေႏြေန႔၌ ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ ရွိ ရူပရပ္တြင္ ဖခင္ ဦးျမ ႏွင့္ မိခင္ ေဒၚေအာင္ေက်ာ္တို႔မွ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး ငယ္နာမည္ ေမာင္ေပၚထြန္းေအာင္ ျဖစ္ သည္။ ဆရာေတာ္သည္ ငယ္ရြယ္ခ်ိန္အခါကတည္းက ပညာေရးထူးခၽြန္ခဲ့ရာ အဂၤလန္ႏုိင္ငံတြင္ ပညာသင္ ယူခြင့္ရခဲ့ေသာ္လည္း မိခင္ကခြင့္မျပဳ သျဖင့္ မသြားေရာက္ခဲ့ရေပ။

ဆရာေတာ္သည္ အသက္ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္တြင္ မိဘမ်ားက ရွင္သာမေဏ ၀တ္ေပးရာမွ ရွင္ဥတၱမ ဘြဲ႕အမည္ တြင္ခဲ့သည္။ အသက္ ၁၉ႏွစ္တြင္ ရဟန္းျပဳၿပီး ေနာက္ပိုင္း အႏၵိယႏိုင္ငံ ကာလကတၱားၿမိဳ႕သို႔ ရဟန္း၀တ္ႏွင့္ပင္ သြားေရာက္ခဲ့ရင္း ႏိုင္ငံ ေရးစိတ္၊ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္မ်ား ႏိုးၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ ဘာသာစကားေပါင္းမ်ားစြာကိုတတ္ေျမာက္ၿပီး အႏၵိယ၊ ဂ်ပန္၊ တရုတ္၊ ကေမၻာဒီး ယား၊ ကိုးရီယား၊ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဥေရာပတိုက္ရွိ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံမ်ား အပါအဝင္ အာရွတိုက္မွႏိုင္ငံအမ်ား အျပား တုိ႔ကို ခရီးလွည့္လည္ခဲ့သည္။

ထို႔ေနာက္ ဆရာေတာ္သည္ ၁၉၂၀ ခုႏွစ္ တြင္ ဗမာတျပည္လံုးသို႔ လွည့္လည္ကာ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္က်င္ေရး တရားမ်ားကို ေဟာေျပာခဲ႔သည္။

ထိုသို႔ ေဟာေျပာမႈျဖင့္ ၁၉၂၀ မတ္လ တြင္ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ေထာင္ဒဏ္၁၂ လ အျပစ္ေပးခံရသည္။

ဆရာေတာ္သည္ ၁၉၂၄တြင္လည္း“အစိုးရမေကာင္းလွ်င္မေကာင္းဟု ေဝဖန္ခြင့္ဟာ လူ႔အခြင့္အေရးပဲ၊ ဒီအခြင့္အေရးဟာ ငါတုိ႔မွာ ရွိတယ္၊ ငံု႔မခံၾကနဲ႔” ဟု ျပည္သူမ်ားကို လႈံ႔ေဆာ္ေဟာေျပာခဲ့သည့္အတြက္ေၾကာင့္ ဒုတိယ အႀကိမ္ ေထာင္ ၃ႏွစ္ က်ခဲ့ၿပီး ၁၉၂၈တြင္ တတိယအႀကိမ္အဖမ္းခံခဲ့ရသည္။

ထိုအခ်ိန္က ၿဗိတိသွ်အစိုးရ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္ကိုလည္း “ဆာ ရယ္ဂ်ီနယ္ ကရက္ေဒါက္ မင္းဗမာျပည္မွထြက္သြား ပါ” ဟူေသာ စာကိုေရးသားေပးပို႔ခဲ့သည္။

ဆရာေတာ္သည္ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၉ ရက္ေန႔တြင္ ပ်ံလြန္ေတာ္မႈခဲ့ၿပီး ပ်ံလြန္ေတာ္မႈခ်ိန္တြင္ သက္ေတာ္ ၆၀ ႏွစ္၊ ဝါေတာ္ ၄၁ ၀ါ ျဖစ္သည္။ ၎သည္ ပ်ံလြန္ခ်ိန္အထိ နယ္ခ်ဲ႕အစိုးရကိုဆန္႔က်င္ခဲ့သည္။

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၏ နယ္ခ်ဲ႕ေတာ္လွန္ေရး စိတ္ဓာတ္ကို အတုယူမႈမ်ားျဖစ္လာမည္ကို စစ္အာဏာပိုင္ မ်ားက စိုးရိမ္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ ၁၉၈၈ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဆရာေတာ္အား ေမ့ေပ်ာက္ေစရန္ အတြက္ ေရႊတိဂံုဘုရားအႏွီးရွိ ဦးဥတၱမပန္းၿခံ ကို ကန္ေတာ္မင္ပန္းၿခံ အျဖစ္ေျပာင္းလဲေခၚဆိုေစျခင္း၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ ဦးဥတၱမပန္းၿခံရွိ ဦးဥတၱမရုပ္တုကိုလည္း မြမ္းမံမႈ မရွိျခင္းႏွင့္ ဆရာေတာ္႐ုပ္တုကို ပူေဇာ္ အ႐ုိအေသေပးမႈ မ်ားကို တားျမစ္အေရးယူျခင္းမ်ား ရွိသည္ဟုလည္း သိရသည္။

စက္တင္ဘာ ၉ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္ခဲ့သည့္ ၆၉ ႏွစ္ေျမာက္ ဦးဥတၱမ ေန႔ကို ထိုင္း၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစရွိ သည့္ ျပည္ပ ေရာက္ ရခုိင္အမ်ိဳးသားမ်ားႏွင့္ ဆရာေတာ္ကို ေလးစား ၾကည္ညိဳသူမ်ားကလည္း ေၾကညာခ်က္ မ်ားထုတ္ျပန္ျခင္း၊ အခမ္း အနားက်င္းပျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေၾကာင္းသိရသည္။
ထိုင္းႏိုင္ငံ ဖူးကက္ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပသည့္ ဦးဥတၱမေန႔ အခမ္းအနားတက္ေရာက္ခဲ့ေသာ ရခိုင္အမ်ိဳးသား ကိုခိုင္အတၱက “ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမဟာ ရခိုင္တမ်ိဳးသားလံုးအတြက္သာမဟုတ္ဘဲ ျမန္မာတမ်ိဳးသားလံုး အတြက္ပါ သူရဲေကာင္းျဖစ္ခဲ့ ပါတယ္၊ ျမန္မာစစ္အစိုးရက အခုလို အမ်ိဳးသားသမိုင္းကေန ထုတ္ပယ္ေနတဲ့ အတြက္ က်ေနာ္အလြန္ပဲ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္မိပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။